Jednak podczas dyżuru pracownik może wykonywać pracę odpowiadającą normalnemu zakresowi czynności, a także inną, zleconą przez pracodawcę. Wówczas przysługuje mu normalne wynagrodzenie, a gdy praca podczas dyżuru była świadczona w godzinach nadliczbowych, zachowuje prawo do dodatku z tego tytułu.

Natomiast za czas dyżuru pełnionego w domu przepisy kodeksu pracy nie gwarantują pracownikowi czasu wolnego ani też wynagrodzenia. Jednak odmienna, korzystniejsza dla pracownika regulacja może być wprowadzona np. w układach zbiorowych pracy, w regulaminie wynagradzania czy w indywidualnej umowie o pracę. Nie ma ku temu przeszkód prawnych. Tak więc określenie, czy za czas dyżuru należy się pracownikowi jakieś wynagrodzenie w praktyce zależy od pracodawcy.

Artykuł 144 k.p. nie przewiduje żadnej bariery czasowej dyżuru i niektórzy uważają, że z tego względu narusza art. 47 Konstytucji oraz zasadę prawa do wypoczynku (art. 14 k.p.).

Art. 47 Konstytucji
Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Art. 14 Kodeksu pracy
Pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1978 r., I PRN 147/77 (OSNCP 1978, nr 7, poz. 126): "Dyżur w rozumieniu art. 144 § l k.p. nie wynika z odrębnego tytułu prawnego, lecz jest jednym z obowiązków pracowniczych, stanowi bowiem dodatkowe zadanie robocze, po normalnych godzinach pracy, bez względu na to, czy zadanie mieściło się w ramach uzgodnionego rodzaju pracy czy też wykraczało poza ten rodzaj. W czasie dyżuru pracownik pozostaje tylko w stanie pogotowia i nie wykonuje jednocześnie żadnych dodatkowych czynności. Jeżeli natomiast w czasie dyżuru pracownik wykonywał dodatkowe czynności na rzecz i w interesie pracodawcy, należy czas przeznaczony na ich wykonanie zaliczyć do czasu pracy. Zależnie od tego, ile czasu pracy pracownik poświęcił na wykonywanie tych czynności, czas dyżuru wlicza się w odpowiedniej części lub w całości do czasu pracy. Godziny efektywnej pracy podczas dyżuru w warunkach wskazanych w art. 144 § 1 k.p., jako przekraczające normy czasu pracy ustalone dla pracownika, muszą być traktowane jako godziny nadliczbowe z wszelkimi wynikającymi z tego tytułu następstwami, a więc i w zakresie wynagrodzenia".

---

Na pytania odpowiada Jarosław Ładny, prawnik Kancelarii Prawniczej "Winiarscy" s.c.

Informacje zawarte w odpowiedzi nie są opinią prawną w rozumieniu Ustawy o radcach prawnych i Prawa o adwokaturze.

<<< 1 2