Prawa pracodawcy do gromadzenie informacji na temat pracownika.
Informacje, jakich pracodawca może domagać się od osoby ubiegającej się o pracę, są wymienione w § 1, ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r.
dotyczącego
zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika. § 1. 1. Pracodawca może żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie złożenia następujących dokumentów:
- Wypełnionego kwestionariusza osobowego wraz z niezbędną liczbą fotografii.
- Świadectwa pracy z poprzedniego miejsca pracy.
- Dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, wymagane do wykonywania oferowanej pracy.
- Świadectwa ukończenia szkoły podstawowej - w przypadku osoby niepełnoletniej, ubiegającej się o zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego.
- Orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
- Innych dokumentów, jeżeli obowiązek ich przedłożenia wynika z odrębnych przepisów. Przykładowo, urzędnik państwowy jest zobowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, co wynika z Art. 17 pkt. 4 Ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
Osoba ubiegająca się o zatrudnienie może dodatkowo przedłożyć dokumenty potwierdzające umiejętności i osiągnięcia zawodowe oraz świadectwa pracy z poprzednich miejsc pracy. Może również złożyć dokumenty stanowiące podstawę do korzystania ze szczególnych uprawnień w zakresie stosunku pracy, np.:
- zaświadczenie z urzędu gminy, potwierdzające okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zaliczany do stażu pracy,
- dokumenty potwierdzające działalność kombatancką, której okres zalicza się do stażu pracy, ponadto kombatantom przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy,
- dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności - osobom niepełnosprawnym przysługuje prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego.
Pracodawca przechowuje w aktach osobowych pracownika odpisy lub kopie składanych dokumentów. Pracodawca może żądać od pracownika przedłożenia oryginałów tych dokumentów tylko do wglądu lub sporządzenia ich odpisów albo kopii.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministrów Sprawiedliwości i Obrony Narodowej z 30.08.93
w sprawie prowadzenia rejestru osób prawomocnie skazanych, udzielania informacji z rejestru oraz trybu zbierania danych w postępowaniu karnym dotyczącym tych osób - informacje z rejestru mogą być udostępnione (...) m.in.
na wniosek zakładów pracy, jeżeli jest to niezbędne w związku z zatrudnieniem pracowników, przy czym pracodawca jest zobowiązany do wskazania podstawy uzasadniającej otrzymanie takiej informacji. Podstawą uzasadniającą ubieganie się o taką informację może być np. konieczność zatrudnienia pracownika o nieposzlakowanej opinii na stanowisku związanym ze szczególną odpowiedzialnością.
Powyżej wymieniono
wszystkie dokumenty i informacje, jakich pracodawca może domagać się od pracownika
zgodnie z prawem.
Pytania pracownika o plany dotyczące posiadania dzieci, bycie w ciąży, plany zamążpójścia, wyznanie, liczbę, płeć i wiek obecnie posiadanych dzieci, preferencje seksualne i stosunek do innych ras czy grup etnicznych potencjalny pracownik może zbyć milczeniem lub powiadomić Państwową Inspekcję Pracy o niezgodnych z prawem praktykach pracodawcy. Musi jednak liczyć się z tym, że jego szanse na zatrudnienie "nieco" zmaleją.
Wzór kwestionariusza osobowego